اخلاق قرآنی و سلامت (ID=10)
A-10-6-2
Hossein Rezai * ، Mr. Yasser Rezapour mirsaleh

* Lecturer Semnan University of Medical Sciences - Department of Speech Therapy, Faculty of Rehabilitation, hosseynrezaai@gmail.com

نقش باورهای دينی اسلامی در رضايت شغلی دانشجويان توانبخشی
حسين رضائی * ، آقای ياسر رضاپورميرصالح

* مربی دانشگاه علوم پزشکی سمنان - سمنان، کيلومتر 5 جاده دامغان، دانشگاه علوم پزشکی سمنان، دانشکده توانبخشی، گروه آموزشی گفتاردرمانی hosseynrezaai@gmail.com

چکيده سابقه و هدف: اعتقاد به آگاهی و حضور خداوند در محيط شغلی، اعتقاد به راهنمايی های خداوند هنگام انجام کار، اعتقاد به يکپارچگی دين و کار و ديدن شغل به عنوان بخشی از مأموريت خداوند در زندگی مفاهيمی است که اخيراً در حرفه های ياری رسان که با کمک و خدمت به مردم سروکار دارند در حال مطرح شدن هستند. هدف از پژوهش حاضر، تعيين نقش باورهای دينی اسلامی در رضايت شغلی دانشجويان کارورز (سال چهارم) فيزيوتراپی، گفتاردرمانی و کاردرمانی بود. روش: اين پژوهش يک مطالعه توصيفی از نوع همبستگی بود. بدين منظور، 127 دانشجوی فيزيوتراپی، 92 دانشجوی کاردرمانی و 74 دانشجوی گفتار درمانی (در مجموع 293 نفر) به صورت نمونه گيری تصادفی از بين کليه دانشجويان سال آخر اين سه رشته که در دانشگاه های علوم پزشکی تهران، اصفهان، شيراز و سمنان در نيمسال دوم سال تحصيلی 90-89 در حال تحصيل بودند انتخاب شدند. ابزار های مورد استفاده در پژوهش حاضر، مقياس مذهب گرايی اسلامی بود که بر اساس حديثی از امام صادق (ع) توسط بهرامی احسان (1384) ساخته شده است. همچنين از پرسشنامه رضايت شغلی دانت (1969) نيز برای سنجش ميزان رضايت شغلی دانشجويان استفاده شد. از آزمون های آماری همبستگی پيرسون و تحليل رگرسيون برای آزمون فرضيه های پژوهش حاضر استفاده شد. يافته ها: نتايج نشان داد که در هر سه رشته فيزيوتراپی، کاردرمانی و گفتار درمانی مذهب گرايی اسلامی با رضايت شغلی همبستگی مثبت معنی دار و سازمان نايافتگی مذهبی با رضايت شغلی همبستگی منفی معنی دار دارد (001> p). ارزنده سازی مذهبی نيز در دانشجويان گفتار درمانی و فيزيوتراپی با رضايت شغلی همبستگی مثبت معنی دار داشت (001> p). نتايج تحليل رگرسيون چند متغيره نشان داد که ضريب همبستگی چند متغيره مجموع چهار بعد مذهب گرايی اسلامی در پيش بينی رضايت شغلی دانشجويان فيزيوتراپی (32/0=2r) 57/0=r، دانشجويان کاردرمانی (35/0=2r) 59/0=r، و دانشجويان گفتار درمانی (50/0=2r) 71/0= r بود که همگی در سطح معنی داری 001> p معنی دار بودند. نتيجه گيری: با توجه به مقادير بسيار بالای ضريب همبستگی چند متغيره ابعاد مذهب گرايی اسلامی و رضايت شغلی در دانشجويان می توان گفت که باورهای دينی اسلامی نقشی بسيار قوی در پيش بينی رضايت شغلی دانشجويان فيزيوتراپی، کار درمانی و گفتاردرمانی دارند. از ميان اين سه رشته، رابطه بين باورهای دينی و رضايت شغلی در دانشجويان گفتار درمانی قوی تر بود و به نظر می رسد در اين رشته به علت ماهيت کمک رسانی متفاوت آن، نسبت به دو رشته فيزيوتراپی و کاردرمانی، باورهای دينی نقش بيشتری در پيش بينی رضايت شغلی دانشجويان داشته باشد.
واژه‌هاي كليدي:
باورهای دينی اسلامی، رضايت شغلی، دانشجويان توانبخشی، فيزيوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی.
اخلاق پزشکی از دیدگاه قرآن (ID=11)
A-10-36-1
mozhgan karimi ، fatemeh ahadi *

* lecturer semnan university of medical sciences - semnan,5 th kilomiters of damghan road, semnan university of medical sciences,nursing and paramedical faculty E.mail:f_ahadi@yahoo.com

اهميت رازداری در تله مديسين از ديدگاه اسلام و اخلاق حرفه ای
مژگان کريمی ، فاطمه احدی *

* مربی دانشگاه علوم پزشکی سمنان - سمنان-کيلومتر 5 جاده دامغان-دانشگاه علوم پزشکی سمنان-دانشکده پرستاری و پيراپزشکی E.mail:f_ahadi@yahoo.com

سابقه و هدف: رشد سريع فن آوری های اطلاعاتی و ارتباطی،امکان ارائه خدمات مراقبتی از راه دور و يا تله مديسين راکه تلفيقی از دانش پزشکی، تله ارتباطات و اطلاعات است برای بيماران فراهم نموده است. اجرای موفقيت آميز تله مديسين مستلزم حفظ حريم شخصی و محرمانگی اطلاعات است. شرع مقدس اسلام نيز بر مسئله رازداری ﺗﺄکيد زيادی داشته چنانچه حضرت رسول(ص) می فرمايند: هرکس پرده پوش برادر خويش شود،خداوند در دنيا و آخرت برايش پرده پوشی می کند، و يا در حديثی آمده است:راز برادر مسلمان خود را به ديگران بازگو کردن،خيانت است. ازآنجايی که رعايت حريم شخصی و رازداری جزء وظايف شرعی هر فرد مسلمان است، اجرای آن در تله مديسين به عنوان بخشی از اخلاق حرفه ای اين مسئوليت را خطيرتر می سازد. اين مقاله با هدف اهميت رازداری در تله مديسين از ديدگاه اسلام و اخلاق حرفه ای تنظيم شده است. مواد و روش ها: مقاله حاضر يک مطالعه مروری است که با استفاده از منابع کتابخانه ای و جستجو دراينترنت جمع آوری و تنظيم گرديده است. يافته ها: يکی از چالش های بزرگ در اجرای برنامه های تله مديسين، خطر افشای حريم شخصی و محرمانگی اطلاعات بيماران درطی انتقال خدمات مراقبتی می باشد.نتايج برخی مطالعات انجام شده در زمينه تله مديسين، نشان دهنده نقض حريم شخصی و افشاء و انتشار اطلاعات پزشکی بيماران بدون اخذ رضايت نامه از آنان می باشد. نتيجه گيری:بزودی تله مديسين به عنوان يک شيوه مراقبتی و درمانی نه تنها در سراسر ايران گسترش خواهد يافت بلکه در برخی موارد به دليل مشاوره و يا تداوم  بخشی از روند درمانی بيمار ممکن است نيازمند ارتباط با گروه های پزشکی در ساير نقاط جهان گردد،اين در حالی است که بيماران به دليل نگرانی افشای اطلاعات خود، از بيان جزئيات مربوط به مشکلاتشان اجتناب می ورزند. با استناد به کلام حضرت علی(ع) که می فرمايند:کسی که زوايای پنهان بيماريش را کتمان کند پزشکش از معالجه وی عاجز می ماند،توجه به اهميت رازداری و حفظ حريم شخصی در همه افراد بويژه بيماران و بطور اخص بيماران تحت پوشش تله مديسين به دليل گستردگی دامنه ارتباطات، ضرورت بيشتری پيدا می کند.
واژه‌هاي كليدي:
واژه های کليدی:تله مديسين،حريم شخصی،رازداری،اسلام،اخلاق حرفه ای
قرآن و سلامت تغذیه (ID=12)
A-10-5-2
hamed fathi * ، mohamad karami ، mohamad ali ebrahim zade ، fateme faraji ، shaghayegh fathi

* expert Pharmaceutical Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. - Pharmaceutical Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. fatham2010@gmail.com

مصرف برخی ازگياهان وغذاهای قرآنی ازديدگاه حضرت امام علی(ع)
حامد فتحی * ، محمد کرمی ، محمدعلی ابراهيم زاده ، فاطمه فرجی ، شقايق فتحی

* کارشناس مرکزتحقيقات علوم داروئی دانشگاه علوم پزشکی مازندران - ساری کيلومتر 18بلوار دريا مجتمع دانشگاهی پيامبراعظم(ص)دانشکده داروسازی مرکز تحقيقات علوم داروئی fatham2010@gmail.com

مصرف برخی ازگياهان وغذاهای قرآنی ازديدگاه حضرت امام علی(ع) 1حامد فتحی،2محمد کرمی،3محمدعلی ابراهيم زاده،4فاطمه فرجی،5شقايق فتحي 1 کارشناس مرکزعلوم داروئی،ساری کيلومتر18جاده دريا،مجتمع دانشگاهی ﭘيامبراعظم(ص)دانشگاه علوم پزشکی مازندران،دانشکده داروسازی،مرکزتحقيقات علوم داروئی e‏mail:fatham2010@gmail.com،همراه:09112528543،2دانشيارگروه سم شناسی وفارماکولوژی،3دانشيارشيمی داروئی دانشکده داروسازی،4دانشجوی موسسه راهيان نورساری،5دانش آموزپيش دانشگاهی نواب عليه آموزش وپرورش ناحيه2ساري سابقه و هدف:قرآن کريم کتاب الهی وارزشمندمسلمانان جهان ومعجزه رسول اکرم حضرت محمد(ص)می باشدکه پس ازگذشت هزارواندی سال ازوحی ونزول آن طی دوره های دفعی وتدريجی درمکه ومدينه برپيامبر،هنوزهم تازگی داشته وازدل آن مفاهيم عرفانی، مفيد،به روزو..استخراج ميشودکه کشف وپيروی ازآن مفاهيم به نفع جوامع خواهدبودکمااينکه حضرت امام علی(ع)اولين امام شيعيان وچهارمين خليفه صدراسلام درطی عمرگرانقدروحکومت سالم ومقتدرخودضمن اصول ومبناقرار دادن قرآن درعين حال ساده زيستی راسرلوحه کاروزندگی داشته وخدمتهای فراوانی به جامعه مسلمانان رواداشتند.درقرآن درسوره هايی به برخی غذاهامانندسوره نحل به عسل وشيروبه گياهانی داروئی مانندانجيردرتين،درسوره های حشر،مومنون،يس ومريم به خرماورحمن،نوروانعام به اناراشاره شده؛ازامام علی درموردمصرف برخی غذاهاوگياهان فرمايشاتی موجوداست وازآنجائيکه ازگزينه های اساسی ومهم تغذيه بشردرسطح جهان،گياهان بوده اندودرضمن انسانهادرتقابل بابيماريهای انسانی ودامی ازگياهان نيزمنتفع می شدندودرطب سنتی ملل مختلف به گياهان،غذاهاونحوه مصرف آنهاتاکيدشده؛لذادراين موردوهمچنين امام علی مطالبی ارائه خواهدشد. روش شناسی:دراين کارتلاش شده باتوجه به اطلاعات گردآوری شده براساس منابع ومستندات مشتمل برمفاهيم قرآنی،مستندات تاريخی واجدخطابه،فرمايشات قصارواحاديث،مطالب وموضوعات عنوان شودونظرات،فرمايشات ونقل وقولهای گوهربارحضرت امام علی(ع)درموردمصرف گياهان وغذاها ارائه وموردتجزيه وتحليل قرارگيرد. يافته ها:دراسلام وقرآن وهمچنين ازپيامبر،ائمه وبزرگان علم والبته علی(ع)همواره درموردمصرف گياهان داروئی وغذاهای مفيد،سالم وحلال مطالب گرانقدر،ارزشمندواحاديث وفرمايشاتی نقل شده وموجودمی باشد؛بعضی ازيافته هاعبارتند:1-ريحان:نافع بودن ريحان برای چشم وسيستم تنفسی اميرالمومنين راشگفت زده کرده بود2-توصيه اکيد به مصرف سيب:سيب رامصرف کن زيراحرارت بدن راکاهش می دهدمزاج راخنک می سازدوتب رابرطرف ميکند3-انار:انارراباپوست داخلش ميل کنيدزيرادندان ولثه راتقويت ميکندوبوی بددهان راازبين ميبرد4-انجير:انجيرسبب نرم شدن وبازشدن انسدادوگرفتگی های روده معده وشکم ميشود5-تخم مرغ:امام(ع)به مصرف تخم مرغ برای تزايدنسل تاکيدداشتند6-شير:نوشيدن شيرشفای هردردی است مگرمرگ7-عسل:شفادهنده همه امراض وبيماريهااست وهيچ ضرروآفتی درآن نيست. نتيجه گيری:درقرآن کريم به ميوه ها،گياهان داروئی وغذاهايی مانندزيتون،انار،خرما،گوشت وعسل اشاره شده است.ذکرحديث وياتفسيرازامام علی ويابه عبارتی مصرف آنهاازسوی ايشان،ارزشهای درمانی گياهان وغذاهای مذکورراتائيدوتاکيدمضاعف ميکندکه جاداردضمن توجه ويژه به توليد،دردسترس قرار دادن آنهانيزبرای عموم تلاش شودوکارهای تحقيقاتی بيشتری دراين گونه مواردصورت گيردواطلاع آن دراختيارهمگان قرارگيرد. کليدواژه ها:گياهان داروئی،برخی غذا ها،قرآن کريم،امام علی(ع)
واژه‌هاي كليدي:
گياهان داروئی،برخی غذا ها،قرآن کريم،امام علی(ع)
A-10-102-2
tayebea moghbel *

* - yasmoghbel@yahoo.com

عنوان : ممنوعيت خوراکيها ازمنظر قرآن
طيبه مقبل *

* کارشناس دانشگاه علوم پزشکی سمنان - آدرس : سمنان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی – بلوار بسيج – نرسيده به ميدان جهاد ستاد معاونين دانشگاه – معاونت پشتيبانی – واحد کارگزينی – شماره تماس 02314441740 - 09126312035 yasmoghbel@yahoo.com

عنوان : ممنوعيت خوراکيها ازمنظر قرآن نويسنده : طيبه مقبل – معاون اداره کارگزينی و رفاه دانشگاه آدرس : سمنان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی – بلوار بسيج – نرسيده به ميدان جهاد ستاد معاونين دانشگاه – معاونت پشتيبانی – واحد کارگزينی – شماره تماس 02314441740 - 09126312035 « انّما حرّم عليکم الميته و الدم و لحم الخنزير و ما اهلّ به لغير الله فمن اضطر غير باغ و لا عاد فلا اثم عليه ان الله غفور رحيم» نحل آيه 115 «خداوند، تنها (گوشت) مردار، خون، گوشت خوک و آنچه را نام غير خدا به هنگام ذبح بر آن گفته شود، حرام کرده است، (ولی) آن کس که مجبور شود، در صورتی که ستمگر و متجاوز نباشد، گناهی بر او نيست؛ (و می تواند برای حفظ جان خود، در موقع ضرورت، از آن بخورد) خداوند آمرزنده و مهربان است.» مقدمه: قرآن کريم، انواع غذاها را که برای جسم و روح انسان مفيد بوده و ذائقه‌ی او را نيز ارضاء کرده حلال شمرده است، و از طرفی انسان را از خوردن غذاهای مضر و پليد نهی می‌کند.ممنوعيت از غذاهای غيربهداشتی و تنفرآميز يکی از خدمات دين الهی به بشريت است، زيرا در شرايطی که ميکروب کشف نشده بود و اثرات غذاهای پليد در بوجود آوردن بيماری‌ها روشن نبود، آنها را ممنوع اعلام کرده و اين خدمت بزرگی در جهت سلامتی انسان‌ها می‌باشد مواد وروش ها : دراين مقاله با مروری بر آيات قرآن کريم و احاديث و آخرين منابع موجود پزشکی نقش تحريم گوشت خوک ، خون و... برسلامت فرد وجامعه مورد تجزيه و تحليل و بررسی قرارگرفت . يافته ها : تاکيد قرآن کريم بر اجتناب از مصرف کوشت خوک و خون و مردارو... که در آيه بالا با صراحت بيان شده است دليل محکمی است بر زيان جسمی و اجتماعی ، که مفسر ين بزرگ ذکر نمودند:واما حکمت حرام شمردن گوشت خوک الف) تأثيرات روحی و روانی گوشت خوک خوردن گوشت خوک می تواند صفت بی بند و باری جنسی و بی اعتنائی به مسائل ناموسی را که از خصائص بارز اين حيوان است را به خورنده آن منتقل می کند. ب) ضررهای بهداشتی و بيماری‌هايی که توسط خوک به انسان منتقل می‌شود : گوشت اين حيوان پليد، دارای دو نوع انگل خطرناک بنام «کرم ماتريشين» و يک نوع «کرم کدو» که در انسان سبب پيدايش امراض گوناگونی مانند کم خونی، سرگيجه، تبهای مخصوص اسهال يا دردهای رماتيسمی، کشش اعصاب، خارش داخل بدن تراکم پيه ها، کوفتگی و خستگی، سختی عمل جويدن و بلعيدن غذا و تنفس و غيره می گردد. «خونخواری هم زيان جسمی دارد و هم اثر سوء اخلاقی، چرا که خون ماده ی کاملاً آماده ای است برای پرورش انواع ميکروبها تمام ميکروبهائی که وارد بدن انسان می شوند به خون حمله می کنند و آن را مرکز فعاليت خويش قرار می دهند، به همين دليل گلبولهای سفيد که پاسداران و سربازان کشور تن انسانند، همواره از منطقه خون پاسداری می کنند تا ميکروبها به اين سنگر حساس که با تمام مناطق بدن ارتباط نزديک دارد راه پيدا نکنند. مخصوصاً هنگامی که خون از جريان افتد به اصطلاح می ميرد، گلبول های سفيد از بين می روند و به همين دليل ميکروب ها که ميدان را خالی از حريف می بينند به سرعت زاد و ولد کرده، گسترش می يابند بنابر اين اگر گفته شود خون به هنگامی که از جريان می افتد آلوده ترين اجزای بدن انسان و حيوان است گزاف گفته نشده است.» نتيجه: حکمت تحريم گوشت خوک را می‌توان پيشگيری از زيان مترتب بر گوشت خوک شمرد ولی اين ضررهای بهداشتی و اخلاقی فقط می‌تواند به عنوان فلسفه و حکمت اين حکم مطرح شود ـ نه علت انحصاری آن ـ و هنوز بايد منتظر کشفيات جديد علمی در اين باره باشيم.پس حرام‌ها و حلال‌های خداوند دارای مصلحت‌ها و حکمت‌هايی است که با پيشرفت علوم بدان‌ها بيشتر پی می‌بريم. به عبارت ديگر قرآن به برخی نکات اشاره می‌کند که علوم پزشکی و عقل آدميان درصدر اسلام آنها را کشف نکرده بود که نمونه‌ی آن همين تحريم گوشت خوک است که برخی از مضرات و حکمت‌های آن اشاره شد. آری آيينی که دستوراتش به مروز زمان جلوه تازه ای پيدامی کند آيين خدا و آيين اسلام است. واژگان کليدی : قرآن کريم ، سلامت ، حرام ، آيين الهی
واژه‌هاي كليدي:
قرآن کريم، سلامت، حرام، آيين الهی
A-10-120-1
mahdi nazari * ، Dr mohammad karami

* student mazandaran university of medical science - sari-mazandaran university of medical science-pharmacy faculty mahdi.nazari71@yahoo.com

يافته های جديدی ازآيات قرآن پيرامون مصرف گوشت خوک
مهدی نظری * ، دکتر محمد کرمی

* دانشجو دانشگاه علوم پزشکی مازندران - ساری کيلومتر 18 جاده دريا،مجتمع دانشگاه علوم پزشکی مازندران – ﭘيامبر اعظم (ص)- دانشکده ی داروسازی mahdi.nazari71@yahoo.com

سابقه و هدف: تغذيه نقش بسزايی بر سلامت فردی اعم از جسمانی و روانی و ايمنی اجتماعی دارد. در اين ميان تأثيرات مفيد گروه يا زنجيره غذائی پروتئينی بر کسی پوشيده نيست. بديهی است بعضی از اثرات پروتئين ها نيز بر انسان نامطلوب می باشد که ناشی از ناسازگاری پروتئين ها ی حيوانی است.گوشت خوک نمونه ای از اين نوع پروتئين هاست. تعاليم حيات بخش اسلام، برای بهره برداری از آن حرمت قائل شده است.دانشمندان با ارزيابی فاکتور های فيزيولوژی و بيوشيميائی خوک از ديدگاه علم تجربی بعضی از رمز و رازهای اين اسرار را گره گشائی کردند. مواد و روش ها: کليه اطلاعات گرد آوری شده بر اساس منابع کتابخانه ای الکترونيکی وغير الکترونيکی مشتمل بر مقالات و مراجع فقه اسلامی و قرآن کريم و کتاب های مانند التبيان فی تفسيرالقرآن و تفاسيری از قرآن در باب گوشت های حرام می باشد. يافته ها: غنی بودن از ليپو پروتئين ها يLDL که حامل کلسترول است سبب بروز بيماری های تصلب شرائين می شود. از طرفی وجود عوامل آلرژيک و حساسيت زا در گوشت خوک به اثبات رسيده است. هم چنين تيتر بالائی از هورمون رشد در خوک را عامل اختلالات رشد و نمو می دانند. بعضی از بيماری های مفصلی مانند آرتريت روماتوئی را به ساختارهای گروه سولفيدريلی و ترکيبات آمينی نسبت می دهند. وجود انگل ها و کرم های از جمله کرم کدوی خوک، تری شينوز وFasciolopsis )جنسی از ترماتودهايا کرمهای پهن ونواری بدون بند هستند که گونه های مختلفی هم دارند) موجب بيماری های انگلی خونی در انسان و حيوان می شوند. تازه ترين تحقيقات نشان می دهد که آنکوژن های خاصی در جريان خون سيستميک خوک، در بروز سرطان های معدی –روده ای و مثانه تأثير گذار هستند. نتيجه گيری: فرايند های فيزيولوژی و تغييرات بيوشيميائی روحيات و مراکز روانی و جسمانی انسان را تحت الشعاع قرار می دهد و منجر به بروز مشکلات جسمانی و ناهنجاری های اجتماعی مانند خشونت و اعتياد می گردند.
واژه‌هاي كليدي:
قرآن، تغييرات بيوشيميائی، گوشت خوک، آنکوژن ها،انگل ها
A-10-58-5
mohammad karami *

* Associate Professor Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran - Department of Toxico-pharmacology, 18th km. Bolvar Khazar, School of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran. Tel.: +98 151 3543081-3; Fax: +98 151- tixkarami@gmail.com

مبانی قرآنی تغذيه
محمد کرمی *

* دانشيار علوم پزشکی مازندران - ساری کيلومتر 18 جاده دريا،مجتمع دانشگاه علوم پزشکی مازندران – ﭘيامبر اعظم - دانشکده داروسازی –گروه سم شناسی و فارماکولوژی tixkarami@gmail.com

سابقه و هدف: تغذيه درمانی و نگاه به نوع تغذيه، اساس و اصل تمام مکاتب پزشکی جهان، از جمله مکتب پزشکی جامع اسلامی است. اين بحث در طب جامع اسلامی از اهميت فوق العاده ای برخوردار است که به بحث «اطعمه و اشربه» معروف است. در يک ديدگاه کلی ، حلال و حرام بودن غذاها و نوشيدنی ها، و چگونگی حلال شدن و حرام بودن آنها را در تحقيق قواعد تغذيه ای اسلامی مد نظر است و بعد تنوع،تعادل و ايمنی اهميت بسزائی دارد. توجه خاصی به نوع، کيفيت و زمان مصرف غذا و پرهيز از افراط و تفريط مانع بروز يا پيشرفت بيماری می شود و سلامت وبهداشت غذا موجب حفاظت از مسموميت و بيماری های مختلف می گردد واين مطابق طب نوينی است که تغذيه سالم و صحيح را ضامن سلامتی انسان می داند. مواد وروش ها: کليه اطلاعات گرد آوری شده بر اساس رهنمود های قرآنی در مورد تغذيه وتفاسير مرتبط در اين زمينه می باشد. نرويد بر زمين هرگز گياهی کهيافته ها: به بعضی از يافته ها اشاره می شود1- حلاليت: بر طبق آيه 30سوره الحج مطابق حکمت وآيه 4 سوره المائده بر اساس اصل پاکيزگی تغذيه حلال معين شده است-2- وضيعت روحی: در آيه 171سوره ال عمران وضعيت روحی مناسب ومسرور بودن بايد قرين نعمت الهی باشد 3- تنوع : بی شک همه مواد مغذی مورد نياز انسان در يک ماده خواه گياهی يا حيوانی تجميع نشده است. لذا رژيم گياه خواری و رژيم گوشت خواری صرف ، اين اصل را مخدوش می کند در قرآن قريب به 50 مورد از مواد غذائی با منشاء گياهی يا ترکيب مواد قندی و حدود 16 بار از صرف فرآورده های حيوانی به عنوان مواد گوشتی نام برده شده است. 4- تعادل: افراط و يا پر خوری و تفريط ويا گرسنگی وهمينطور روزه داری طولانی موجب خروج بدن و جوارح از حد اعتدال شده و زمينه بروز بيماری خواهد شد. آيات 141 سوره انعام و 31 سوره اعراف مويد اين مطلب است امام معصوم امام رضا (ع) در اين باب توصيه های جالبی دارد.چنانچه مردم خوراک خويش را کم کنند و پرخوری ننمايند، بدن های آن ها دچار امراض مختلف نمی شود. مردم در خوردن ميانه روی را رعايت کنند ، بدن هايشان به اعتدال می‌گرايد و نيز فرمودند:هنگامی که گرسنه هستيد غذا بخوريد و به محض اين که احساس سيری کرديد دست از غذا بکشيد. 5- تطا بق وسازگاری: در آيات 12 سوره المؤمنون و 4 سوره التين سرشت انسان، طبيعی و در حد ميانه واعتدال ذکر شده است براين اساس به خاطر سازگاری غذا های منشعب از طبيعت در الويتند 6- ايمنی: مواد خوراکی و يا ادويه واشربه مشکوک و يا غذای ناسالم و غير بهداشتی ، پيش زمينه مسموميت و عفونت غذائی است و گاهی سبب بيماری های مختلف حتی سرطان می شود. ازاين جهت است که رعايت بهداشت در حين توليد وتوزيع و نگهداری و فرآوری وعرضه آن بشدت مورد توجه مراقبين بهداشتی است. اين تاکيد در قرآن به غذای پاکيزه و موافق طبع سالم انسانی به بيش از 80 بار می رسد . آيات 172 و 173 نمونه ای از اين موارد است. 7- خصلت در مانی: بسياری از گياهان دارای خواص بارز درمانی و آنتی اکسيدانتی هستند. در سوره نحل (آيه 69) به اثر شفا بخشی ودرمانی عسل اشاره شده است 8- نظم غذای: با تنظيم حجم مناسب وعده های اصلی و ميان وعده ها از بتلا به بسياری از بيماری های غير واگير پيشگيری می شود اشاراتی در آيه 62 سوره مريم ديده می شود. 9 - مکمل ها ی غذای: سبزيجات و ترشی جات، پيش غذا و ادويه ها و زيتون و نمک طعام باعث اثر بخشی مناسب غذا ها می شوند. 10 - قاعده زمانی: به طور عمده به زمان صرف غذا مربوط می شود و در غذا های آسان و سنگين هضم متفاوت است. فرايند فساد بعد از دو ساعت در غذا بخصوص در مواد پروتئينی شروع می شود. نتيجه گيری:خداوند به عنوان مواهب عام و طبيعی مثل هوا و آفتاب در اختيار همه موجودات قرا داده است . بهره وری از ساير نعمات الهی مشروط به سعی وتلاش است تا با حصول تعادل،تنظيم ، وتنوع و ايمنی غذائی به الگوی واقعی تغذيه دست يابم.
واژه‌هاي كليدي:
تغذيه ، تنوع ، تنظيم ،خصلت درمانی ، تعادل ، ايمنی
A-10-132-3
Hamed Rezaei * ، mr Gholamhosein Mahdavi Nejad ، mrs Batoul Karimi

* medico sums - sums mrhamed2009@gmail.com

زنجبيل، ادويه ی درمانگر قرآنی
حامد رضايی * ، آقا غلامحسين مهدوی نژاد ، خانم بتول کريمی

* دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی سمنان - دانشگاه علوم پزشکی سمنان mrhamed2009@gmail.com

مقدمه و هدف : آيات قرآن کريم، سرشار است از علومی که حقانيت آن ها، به مرور اثبات می شود. از اعجازاتی که در قرآن کريم مطرح شده، صحبت از «زنجبيل» است. زنجبيل، ادويه ای است که در قرآن کريم به عنوان چاشنی خوش طعم برای شراب بهشتيان در نظر گرفته شده است؛ نکته ی جالب اين که ادويه ها را از نظر ارزش تغذيه ای فاقد يا ناقص می شمارند؛ اما زنجبيل، فراتر از همه ی ادويه جات ديگر، حاوی خواص شفا بخشی است که در بخش های مختلف علوم تغذيه ای کنونی مورد مطالعات گوناگون علمی قرار گرفته است. روش ها: نوع مطالعه، مروری بوده و اطلاعات از کتب معتبر دينی، شامل تفسيرهای مرتبط، کتب علمی مرجع شامل «علوم تغذيه» و نيز مقالات مربوطه ، با کليد واژه ي« زنجبيل»، از سايت های معتبر گردآوری شده است. يافته ها: قرآن کريم، در آيه ی 17 سوره ی مبارکه ی انسان می فرمايد: « ويسقون فيها کاساً کان مزاجها زنجبيلاً». در کتابهای تفسير، در مورد زنجبيل، مطالب گوناگونی آمده است؛ از جمله اين که در تفسير مجمع، صافی و تفسير بيضاوی به اين نکته اشاره شده است که «عرب از شراب ممزوج با زنجبيل بسيار خوشش می آيد». مطالعات بسياری، چه در داخل و چه خارج کشور، درباره ی خواص شفابخش زنجبيل انجام شده است. هندوستان از راه فروش زنجبيل، ارز خارجی برابر با 200 ميليون روپيه به دست می آورد. هنگ کنگ، چين و استراليا عمده ترين تهيه کننده و صادره کننده ی زنجبيل پرورده به بازارهای غربی می باشند. بحث: مرور سيستماتيک و متاآناليز يافته های حاصل از کارآزمايی های بالينی، نشان دهنده ی کارابودن زنجبيل در درمان سوء هاضمه، نفخ، قولنج، استفراغ، تشنج موضعی، حالتهای دردناک معده ، تنگی نفس و بسياری خواص درمان گر ديگر است. نتيجه گيری: علارغم اين که ادويه های زيادی وجود دارد، اما قرآن کريم، انگشت بر روی زنجبيلی گذاشته که بر خلاف ديگر ادويه جات، علارغم خوش طعم نمودن غذاها، دارای خواص بسيار داروئی است. با وجود تمام اين ها، کشف اثرات درمانی زنجبيل، به عنوان يک اعجاز معنوی و بيانی قرآن کريم، می تواند مورد بحث و مطالعه ی محققين قرار گيرد. کلمات کليدی: زنجبيل، قرآن کريم، ادويه ها، تغذيه، اعجاز.
واژه‌هاي كليدي:
زنجبيل، قرآن کريم، ادويه ها، تغذيه، اعجاز
A-10-144-3
Mohsen Soleimani *

* associated professor Semnan University of Medical Sciences - Semnan University of Medical Sciences soli257@yahoo.com

عسل در قرآن کريم
محسن سليمانی *

* استاديار دانشگاه علوم پزشکی سمنان - دانشگاه علوم پزشکی سمنان، دانشکده پرستاری soli257@yahoo.com

عسل در قرآن کريم محسن سليمانی*، سميه قزلو *استاديار، عضو هيئت علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان کارشناس پرستاری، بيمارستان امير المومنين (ع) سمنان زنبور عسل در قرآن کريم در کلمه نحل در آيات ۶۸ و ۶۹ سوره نحل در جزء۱۴ قرآن کريم آمده است. در تفسير آيه ۶۸ چنين آمده است: پروردگارت به زنبور عسل وحی فرستاد! در اينجا لحن قرآن به طرز شگفت انگيزی تغيير می يابد، بطوريکه در عين ادامه دادن بحث ها در زمينه نعمت های مختلف الهی و بيان اسرار آفرينش در اين سوره، سخن از زنبور عسل و سپس خود عسل به ميان می آورد. اما شکل يک مأموريت الهی و الهام مرموز که نام وحی بر آن گذارده شده است. نخست می گويد: «و پروردگار تو به زنبور عسل، وحی کرد که خانه هايی از کوهها و درختان و داربست هايی که مردم می سازند انتخاب کن.» نخستين مأموريت زنبور در اين آيه، خانه سازی ذکر شده است. اين شايد به خاطر آن است که مسئله مسکن مناسب، نخستين شرط زندگی است و به دنبال آن فعاليت های ديگر، امکانپذير می گردد. در آيه ۶۹ سوره نحل، دومين مأموريت زنبور عسل شروع می شود. قرآن می فرمايد: «ما به او الهام کرديم که از تمام ثمرات تناول کن و راههايی که پروردگارت برای تو تعيين کرده، به راحتی بپيما.» سرانجام، آخرين مرحله مأموريت آنها را به صورت يک نتيجه، اين چنين بيان می کند، «از درون زنبور عسل، نوشيدنی مخصوص خارج می شود.» اين تعابير و بيانات گويای پيچيدگی های آفرينش زنبور عسل و عسل بدست آمده دارد بطوريکه در خود قرآن خوردن عسل بعنوان شفاء مطرح شده است. مطالعات تجربی دانشمندان نشان داده است که ترکيبات موجود در عسل يکی از شگفتی های آفرينش است. در عسل مواد معدنی چون پتاسيم، آهن، فسفر، يد، منيزيم، سرب، منگنز، آلومينيوم، مس، سولفور، کروميوم، ليتيوم، نيکل، روی و غيره؛ مواد تخميری چون انورتاز، آميلاز، و کاتالاز وجود دارد که در هضم غذا مفيد است. عسل حاوی انواع شش گانه ويتامين ها، و آنزيم هايی است که استفاده از آنرا در بسياری از بيماريها امکان پذير ساخته است. عسل يک محلول قندی فوق اشباع حاوی فروکتوز و گلوکزاست. اثرات تغذيه ای فروکتوز و گلوکز نشان ميدهد که هيچکدام به تنهايی ايده آل نيستند. فروکتوز جذب ضعيف داشته و به کندی جذب می شود، ولی گلوکز خوب جذب ميشود و بسرعت برای انرژی مورد استفاده قرار می گيرد. تحقيقات گسترده ای روی خصوصيات فيزيکی عسل و نقش ضد باکتريايی آن انجام شده، نشان می دهد که عسل يک محلول قندی فوق اشباع با فشار اسمزی بالا، محيط اسيدی، مواد گياهی يا فيتوکميکال و درصد پايين آب، برای رشد باکتريها و قارچ ها مناسب نيست. اسيديته طبيعی عسل از رشد خيلی از عوامل بيماريزا جلوگيری می کند. فعاليت های آنزيمی در طی روند عمل آوری عسل يا تبديل شهد به عسل توسط زنبورها آنزيم گلوکز اکسيداز ترشح ميشود و اين آنزيم به نوبه خود در عسل ماده ای بنام پراکسيد هيدروژن توليد می کند که قدرت ضد باکتريايی دارد. علاوه بر خاصيت ضد باکتريايی، عسل باعث ترميم مخاطات آسيب ديده شده و رشد بافتهای تازه را با خاصيت ضد تورمی خود تحريک می نمايد. بر اين اساس عسل ميتواند از مخاطات آسيب ديده محافظت نموده و باتحريک جريان خون بافتی و عمل ضد التهابی ناشی از خاصيت ضد اکسيدانی، رشد سلولهای پوششی جديد را تحريک و مخاطات آسيب ديده را درمان نمايد. خاصيت درمانی عسل در زخم های پوستی کاملاً بررسی و نشان داده شده که با استفاده از عسل ، زخم ضد عفونی و پانسمان شده و سريع ترميم می شود.
واژه‌هاي كليدي:
زنبور عسل، عسل، قرآن کريم
A-10-91-3
Razieh Taghavizad *

* Assistant Professor Islamic Azad University, Shahre-rey Branch - ra_taghavizad@yahoo.com

گياهان دارويی در قرآن کريم
راضيه تقوی زاد *

* استاديار دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری - تهران-شهرری-بزرگراه خليج فارس-دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری ra_taghavizad@yahoo.com

وَجَنَّاتٍ مِّنْ أَعْنَابٍ وَالزَّيْتُونَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَغَيْرَ مُتَشَابِهٍ انظُرُواْ إِلِی ثَمَرِهِ إِذَا أَثْمَرَ وَيَنْعِهِ إِنَّ فِی ذَلِکُمْ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ. انعام/ ۹۹ «...و باغ ها از انواع انگور و زيتون و انار شبيه به يکديگر و بی شباهت، به ميوه هايش آنگاه که پديد می آيد و طرز رسيدنش بنگريد که در آن نشانه‏هائی برای افراد با ايمان است». قرآن کريم با نام بردن گياهانی خاص در کتابی که آيين زندگانی است و بر پيامبر اکرم نازل شده است، توجه ما را به طرز شگفت انگيزی به خواص مهم آن ها جلب می کند. از ديگر آموزه های آيه مبارکه، تنوع در مصرف ميوه ها و گياهان است چون در يک آيه متفقاﹰ سه ميوه نام برده شده و در آيات مختلف تکرار شده است. خداوند رحمان و رحيم از اين که موجودات را به تنوع آفريد در آيات ياد کرده و آن را از نشانه های وجودي خالق و موهبت هايی دانسته که خود به بشر ارزانی فرموده است. شايد آوردن نام اين سه ميوه در کنار هم توصيه به مصرف يک اندازه و يا همزمان آن ها نيز باشد. چون هر يک از ميوه های ياد شده با داشتن خواصی منحصر به فرد و گاه ضد و نقيض با يکديگر، وقتی با هم مصرف شوند کمبودهای يکديگر را جبران می کنند. به طوری که انگور، گرم و خون ساز و انرژی دهنده فوق العاده خوبی است. انار با طبع سرد، کار تصفيه خون و تا حدودی تجزيه چربی ها را بر عهده دارد و از بين برنده صفراست. زيتون، طبع ملايم دارد و چربی از نوع مفيد را به بدن می رساند. شايد شأن نزول غير متشابه بودن اين ميوه ها در قرآن، همين خواص ضد و نقيض بودن باشد که در عين حال متضمن سلامتی بدن است. از وجوه تشابه می تواند دارويی بودن اين گياهان و همچنين قابليت رشد هر سه آن ها در اقليم های مشابه باشد. از زاويه ديگر می توان چنين نتيجه گرفت دين مبين اسلام در مورد تغذيه نيز مانند ديگر شئونات زندگی ما را به اعتدال توصيه می کند تا به طور يک بعدی تنها به مصرف يک غذا يا ميوه به طور محدود نپردازيم و از همه مواهب بهره ببريم چون هيچ مخلوقی کامل نيست. به اين ترتيب قرآن کريم به طور غير مستقيم ما را به سوی يادگيری خواص و فوايد گياهان نيز سوق می دهد و بالاخره اين که توجه ما را به غذاهای گياهی و ميوه ها جلب می کند و آن ها را در مقابل غذاهای گوشتی بسيار مهم می داند. از سوی ديگر قرآن کريم درک چگونگی رسيدن ميوه را سبب افزايش ايمان می داند. در اين رابطه می بينيم که انگور در هر يک از مراحل مختلف رسيدگی، مانند يک ميوه منحصر به فرد عمل کرده و کاربرد دارد، گاه غوره، گاه انگور و زمانی ديگر کشمش و مويز و تازه وقتی به نظر می رسد فاسد شده، فرآورده های ثانوی مثل سرکه دارد. هر يک از دانه های انار در گياهشناسی، خود يک ميوه محسوب می شود، به عبارتی انار يک ميوه مرکب است. بعد از گرده افشانی، تخمدان های آبدار شده که اکنون هر يک ميوه يا حبه های آسيب پذيری هستند آهسته آهسته در اندامی به نام نهنج فرو می روند تا محفوظ و باطراوت بمانند. زيتون نيز در جريان رسيدگی ذره ذره چربی را در محل های خاصی درون خود تجمع می دهد، چيزی که در بيشتر گياهان رايح نيست. اين محل ها به صورت محفظه های بسيار بسته ای عمل می کنند تا باوجودی که زيتون در مناطق گرم و خشک می رويد، هدر روی صورت نگيرد، به طوری که استفاده از روغن آن ها نيازمند فرآيندهای استخراج است.
واژه‌هاي كليدي:
رسيدن ميوه، سلامتی، غير متشابه، گياهان دارويی
A-10-154-1
Importance Of Milk In Quran And Its Relationship With Brain Development And Brain Truma In Nervius System

  چکيده مقاله   عنوان:   اهميت شير در قرآن کريم و ارتباط آن با تکامل مغزکودک و صدمات مغزی ايجاد شده در سيستم عصبی انسان           سازمان متبوع: مرکز تحقيقات فيزيولوژی، دانشگاه علوم پزشکی سمنان         مجريان:   حجت ترکمندی و دکترمرتضی جراحی       1-دانشجوی کارشناسی اتاق عمل-دانشکده پيراپزشکی دانشکاه علوم پزشکی سمنان   2 -هيئت علمی ودانشجوی دوره دکتری تخصصی علوم اعصاب-دانشکده پزشکی دپارتمان فيزيولوژی-   آدرس الکترونيک: jarrahi44@yahoo.com -شماره تلفن:09122312187     مقدمه: (مطالعه مروری)   ۩ مادران فرزندان خود را دوسال تمام شير دهند،اين برای کسی است که بخواهد تا دوران شيردهی را تکميل کند ۩   سوره مبارکه بقره آيه 33   ۩ و انسان را به احسان به والدينش سفارش کرديم مادرش با تحمل رنج به او باردار شد و با تحمل رنج او را به دنيا آورد و دوران حاملگی و از شير گرفتن او سی ماه است، تا آنگاه که به رشد کامل خود برسد. ۩   سوره احقاف آيه15   طبق نظرفقها واجب نيست مادر فرزندش راشير دهد امامصرف شير برای کودک امری مهم است.شير تاثيرات بسيارخوبی بر شيرخوار می گذارد.دانش امروز نيز براين است که شيرمادر تمام احتياجا ت نوزاد را تاچندماه اول براورده می کند.وبا وجود آن نوزاد به غذای ديگری احتياج ندارد(1).کلمه شير(نوشيدنی) در آيات متعددی ازقرآن کريم تکرارشده است که به نوعی می تواند بيانگر اهميت آن باشد. ازجمله اين آيات می توان به: آيه 14سوره لقمان ، سوره حج آيه2،نساءآيه23 ، قصص آيه12،لقمان آيه14 ، طلاق آيه6،بقره آيه233،فاطرآيه12،احقاف آيه15،محمدآيه15،نحل آيه66وسوره مومنون آيه21 اشاره نمود. مطالعات پژوهشگران نشان داد که شيرمادر غذای اصلی کودک می باشدوبه عنوان يک رژيم غذايی کامل در6ماه اول تولد می باشد.شير به تنهايی قادر به رفع تمامی نيازهای لازم جهت رشد وتکامل کودک بوده وسبب پيشگيری از بيماری ها در يک سال اول زندگی می شود.شيرمادر به دليل دارا بودن خواص ايمونولوژيکی به عنوان يک مايع زنده نام برده شده ودر پيشگيری وکنترل عفونت ها دراطفال سهم به سزايی دارد.همچنين در پيشگيری از اسهال وعفونت ها ی تنفسی-آسم وآلرژی-ديابت-سرطان ها-بيماری های قلبی عروقی اثرات آن به اثباط رسيده است. محصولات لبنی مثل شير می توانند منبعی به عنوان مولد پروژسترون باشد،به عبارت ديگر شير می تواند توليد پروژسترون را در بدن افزايش دهد.نشان داده شده است که پس از مصرف محصولات لبنی سطح پروژسترون در دسترس بدن افزايش می يابد. پروژسترون به وسيله تخمدانها،غددآدرنال،وهمچنين در زمان بارداری از جفت ترشح می شود.   پروژسترون نيزمانند pregnenolone و dehydroepiandrosterone به عنوان نرواستروئيد به شمارمی رود. نورو استروئيدها بر روی عملکرد سيناپسی به عنوان حمايت گر عمل می کنند.بعلاوه اينکه در ميلينه شدن اعصاب نيز اثرگذار می باشد.همچنين نورواستروئيدها پتانسيل لازم در بهبودحافظه وتوانايی های شناختی را نيز دارا می باشند.ديده شده است که پروژسترون درتنظيم ژنهای مولدآپوپتوز نيز مداخله می کند. مطالعات قبلی نشان داده است که پروژسترون به عنوان عاملی در تکامل طبيعی سلول های عصبی درمغز شرکت ميکند.وهمچنين می تواند نقش محافظتی در بافت آسيب ديده ی مغزی داشته باشد.درمدل های حيوانی ديده شده است که حيوانات ماده کمترمستعد آسيب های ترومايی مغزی می باشند وفرضيه ای که اين اثر حفاظتی را در جنس ماده تاييد می کند وجود سطح بالايی از پروژسترون واستروژن در جريان خون حيوانات ماده می باشد. بعلاوه اينکه مطالعات متعددحيوانی اثرمحافظتی (حمايتی)پروژسترون بلافاصله پس از زمان کوتاهی بعد از يک جراحت به دنبال ضربه مغزی راتاييد ميکنند.اين اثر همچنين درمورد بالينی در انسان نيز ديده شده است. مکانيسم اثر پروژسترون در نقش حفاظتی ممکن است به دنبال کاهش التهاب در جريانات صدمات مغزی باشد.   نتيجه وبحث:   پروژسترون می تواندبه عنوان عاملی جهت تکامل سيستم عصب مرکزی(مغز) درکودک عمل کند .شيرومحصولات لبنی می توانند به عنوان عامل محرکی در ترشح پروژوسترون باشند. باتوجه به اثرات محافظتی پروژسترون بر سيستم عصبی وهمچنين اثر مصرف شير در ترشح پروژسترون،مصرف شير درکودک لازم می باشد.واين طوربه نظرمی رسدکه :   احتمالا يکی از علل تاکيد قرآن کريم برمصرف شير در کودکان پيشگيری از اختلالات تکاملی مغزوآسيب های مغزی در انسان می باشد.     کلمات کليدی: قرآن کريم -شير-تکامل مغز- صدمات مغزی
اهميت شير درقرآن کريم و ارتباط آن با تکامل مغزکودک وآسيب های مغزی

  چکيده مقاله   عنوان:   اهميت شير درقرآن کريم و ارتباط آن با تکامل مغزکودک وصدمات مغزی           سازمان متبوع: دانشگاه علوم پزشکی سمنان         مجريان:   حجت ترکمندی و دکترمرتضی جراحی     کلمات کليدی:شيرمادر-تکامل مغز-صدمات مغزی-قرآن کريم     1-دانشجوی کارشناسی اتاق عمل-دانشکده پيراپزشکی دانشکاه علوم پزشکی سمنان   2 -هيئت علمی ودانشجوی دوره دکتری تخصصی علوم اعصاب-دانشکده پزشکی دپارتمان فيزيولوژی-   آدرس الکترونيک: jarrahi44@yahoo.com -شماره تلفن:09122312187     مقدمه: (مطالعه مروری)   ۩ مادران فرزندان خود را دوسال تمام شير دهند،اين برای کسی است که بخواهد تا دوران شيردهی را تکميل کند ۩   سوره مبارکه بقره آيه 33   طبق نظرفقها واجب نيست مادر فرزندش راشير دهد امامصرف شير برای کودک امری مهم است.شير تاثيرات بسيارخوبی بر شيرخوار می گذارد.دانش امروز نيز براين است که شيرمادر تمام احتياجا ت نوزاد را تاچندماه اول براورده می کند.وبا وجود آن نوزاد به غذای ديگری احتياج ندارد(1).کلمه شير(نوشيدنی) در آيات متعددی ازقرآن کريم تکرارشده است که به نوعی می تواند بيانگر اهميت آن باشد. ازجمله اين آيات می توان به: آيه 14سوره لقمان ، سوره حج آيه2،نساءآيه23 ، قصص آيه12،لقمان آيه14 ، طلاق آيه6،بقره آيه233،فاطرآيه12،احقاف آيه15،محمدآيه15،نحل آيه66وسوره مومنون آيه21 اشاره نمود. مطالعات پژوهشگران نشان داد که شيرمادر غذای اصلی کودک می باشدوبه عنوان يک رژيم غذايی کامل در6ماه اول تولد می باشد.شير به تنهايی قادر به رفع تمامی نيازهای لازم جهت رشد وتکامل کودک بوده وسبب پيشگيری از بيماری ها در يک سال اول زندگی می شود.شيرمادر به دليل دارا بودن خواص ايمونولوژيکی به عنوان يک مايع زنده نام برده شده ودر پيشگيری وکنترل عفونت ها دراطفال سهم به سزايی دارد.همچنين در پيشگيری از اسهال وعفونت ها ی تنفسی-آسم وآلرژی-ديابت-سرطان ها-بيماری های قلبی عروقی اثرات آن به اثباط رسيده است. محصولات لبنی مثل شير می توانند منبعی به عنوان مولد پروژسترون باشد،به عبارت ديگر شير می تواند توليد پروژسترون را در بدن افزايش دهد.نشان داده شده است که پس از مصرف محصولات لبنی سطح پروژسترون در دسترس بدن افزايش می يابد. پروژسترون به وسيله تخمدانها،غددآدرنال،وهمچنين در زمان بارداری از جفت ترشح می شود.   پروژسترون نيزمانند pregnenolone و dehydroepiandrosterone به عنوان نرواستروئيد به شمارمی رود. نورو استروئيدها بر روی عملکرد سيناپسی به عنوان حمايت گر عمل می کنند.بعلاوه اينکه در ميلينه شدن اعصاب نيز اثرگذار می باشد.همچنين نورواستروئيدها پتانسيل لازم در بهبودحافظه وتوانايی های شناختی را نيز دارا می باشند.ديده شده است که پروژسترون درتنظيم ژنهای مولدآپوپتوز نيز مداخله می کند. مطالعات قبلی نشان داده است که پروژسترون به عنوان عاملی در تکامل طبيعی سلول های عصبی درمغز شرکت ميکند.وهمچنين می تواند نقش محافظتی در بافت آسيب ديده ی مغزی داشته باشد.درمدل های حيوانی ديده شده است که حيوانات ماده کمترمستعد آسيب های ترومايی مغزی می باشند وفرضيه ای که اين اثر حفاظتی را در جنس ماده تاييد می کند وجود سطح بالايی از پروژسترون واستروژن در جريان خون حيوانات ماده می باشد. بعلاوه اينکه مطالعات متعددحيوانی اثرمحافظتی (حمايتی)پروژسترون بلافاصله پس از زمان کوتاهی بعد از يک جراحت به دنبال ضربه مغزی راتاييد ميکنند.اين اثر همچنين درمورد بالينی در انسان نيز ديده شده است. مکانيسم اثر پروژسترون در نقش حفاظتی ممکن است به دنبال کاهش التهاب در جريانات صدمات مغزی باشد.   نتيجه وبحث:   پروژسترون می تواندبه عنوان عاملی جهت تکامل سيستم عصب مرکزی(مغز) درکودک عمل کند .شيرومحصولات لبنی می توانند به عنوان عامل محرکی در ترشح پروژوسترون باشند. باتوجه به اثرات محافظتی پروژسترون بر سيستم عصبی وهمچنين اثر مصرف شير در ترشح پروژسترون،مصرف شير درکودک لازم می باشد.واين طوربه نظرمی رسدکه :   احتمالا يکی از علل تاکيد قرآن کريم برمصرف شير در کودکان پيشگيری از اختلالات تکاملی مغزوآسيب های مغزی می باشد.    
واژه‌هاي كليدي:
شيرمادر،تکامل مغز،صدمات مغزی،قرآن کريم
A-10-103-5

مقاله کامل:خرما در قرآن کريم
فتح اله پورعلی *

* ليسانس دانشگاه علوم پزشکی تبريز - تبريز، انتهای خ ثقه الاسلام، منبع آب، مرکز بهداشت استان pourali77@yahoo.com

چکيده مقدمه و هدف: قرآن کريم در زمينه‌های مختلف به موضوع تغذيه پرداخته است. اشاره به درختان و ميوه يکی از اين زمينه هاست. خرما يکی از ميوه هايی است که در آيات متعدد قرآن به آن اشاره شده است. آياتی که در قرآن کريم در اين مورد وجود دارد در زير بررسی ميگردد. مواد و روش‌ها: با مطالعه قرآن کريم، آياتی که به خرما اشاره دارند استخراج و مورد بررسی قرار گرفتند. يافته‌ ها: 1)بقره/266:"آيا ازميان شما کسی هست که دوست داشته باشد که او را بوستانی از خرما و انگور بوده باشد، و جويها در پای درختانش جاری باشد، و هر گونه ميوه ای دهد..." 2)انعام/99:"اوست خدايی که از آسمان باران فرستاد و بدان باران هر گونه نباتی را رويانيديم، و از آن نبات ساقه ای سبز و از آن دانه هايی بر يکديگر چيده و نيز از جوانه های نخل خوشه هايی سر فروهشته پديد آورديم، و نيز بستانهايی از تاکها و زيتون و انار، همانند و ناهمانند..." 3)انعام/141:"و اوست که باغهايی آفريد نيازمند به داربست و بی نياز از داربست، و درخت خرما و کشتزار، با طعمهای گوناگون، و زيتون و انار، همانند، در عين حال ناهمانند..." 4)رعد/ 4:"و بر روی زمين قطعه هايی است در کنار يکديگر و باغهای انگور و کشتزارها و نخلهايی که دوتنه از يک ريشه رسته است يا يک تنه از يک ريشه و همه به يک آب سيراب می شوند و در ثمره، بعضی را بر بعضی ديگر برتری نهاده ايم..." 5)نحل/11:"و با آن برايتان کشتزار و زيتون و نخلها و تاکستانها و هر نوع ميوه بروياند، در اين عبرتی است برای مردمی که می انديشند". 6)نحل/67:"و از ميوه ها نخلها و تاکها شرابی مستی آور و رزقی نيکو به دست می آوريد، و خردمندان را در اين عبرتی است" 7)اسراء/91:"يا تو را بستانی باشد از درختان خرما و انگور که در خلالش نهرها جاری گردانی" 8)کهف/32:"برايشان داستان دو مرد را بيان کن که به يکی دو تاکستان داده بوديم و بر گرد آنها نخلها و در ميانشان کشتزار کرده بوديم". 9)مريم/23:"درد زاييدن او را به سوی تنه درخت خرمايی کشانيد. گفت ای کاش پيش از اين مرده بودم و از يادها فراموش شده بودم". 10)مريم/25:"نخل را بجنبان تا خرمای تازه چيده برايت فرو ريزد". 11)طه/71:"فرعون گفت: آيا پيش از آن که شما را رخصت دهم به او ايمان آورديد؟ او بزرگ شماست که به شما جادوگری آموخته است. دستها و پاهايتان را از چپ و راست می برم و بر تنه درخت خرما به دارتان می آويزم. تا بدانيد که عذاب کدام يک از ما سخت تر و پاينده تر است." 12)مؤمنون/19:"با آن برايتان بوستانهايی از خرما و انگور پديد آورديم. شما را در آن باغها ميوه های بسياری است که از آنها می خوريد" 13)شعراء/148:"و کشتزارها و نخلها با آن شکوفه های نرم و لطيف؟" 14)يس/ 34:"و در آن باغهايی از نخلها و تاکها پديد آورديم و چشمه ها را روان ساختيم" 15)ق/10:"و نخلهای بلند با خوشه های بر هم چيده." 16)قمر/20:"که مردمان را از زمين، همانند ريشه های از جای کنده نخل، بر می کند." 17)رحمن/11:"در آن ميوه هاست و نخلها، با خوشه هايی که درغلافند." 18)رحمن/68:"در آن دو، ميوه هست و نخل هست و انار هست." 19)حاقه/7:"آن عذاب را هفت شب و هشت روز پی در پی بر آنان بگماشت . آن قوم را چون تنه های پوسيده خرما می ديدی که افتاده اند و مرده اند." 20)عبس/29:"و زيتون و نخل." نتيجه گيری: در قرآن مجيد نام بسياری از ميوه ها و درختان ميوه آمده است. ولی نام نخل بيش از همه آنها تکرار شده است. معمولا اگر بخواهيم به اهميت چيزی پی ببريم از نظر آماری به تعداد ذکر آن در قرآن کريم توجه می کنيم حال با توجه به اين قاعده متوجه می شويم که خرما در قرآن کريم مقايسه با ساير ميوه ها و مواد غذايی، از همه بيشتر نام برده شده و جايگاه اول را دارد،به عبارت ديگرسلطان ميوه وموادغذايی است. خرما تنها ميوه ای است که خداوند در قرآن کريم از آن به عنوان "رزق" نام برده است. رزق به مواد غذايی گفته می شودکه کامل باشد و نيازهای جسمی را برطرف نمايد. خرما از نظر پزشکی بسيار با ارزش است و به قولی کامل ترين غذاهاست زيراتقريبا همه ويتامين ها واملاح معدنی را دارامی باشد لذا استفاده از توصيه های قرآنی در استفاده و اهميت دادن به خرمابسيار موثر خواهد بود. واژه‌های کليدی: قرآن، ميوه، خرما
واژه‌هاي كليدي:
قرآن، ميوه، خرما
سایر موضاعات (ID=13)
A-10-82-2

قرآن کريم و پيشگيری از زخم بستر (مراقبت پرستاری)
فاطمه بهرام نژاد *

* کارشناس ارشدمراقبتهای ويژه دانشگاه علوم پزشکی تهران - تهران ،‌ميدان توحيد، ابتدای نصرت شرقی، دانشکده پرستاری- مامائی تهران Fatemeh_Bahramnezhad@yahoo.com

مقدمه: قران کريم کتابی است که بيان کننده همه علوم من جمله علم پزشکی است. شعاری را که در چند دهه اخير سازمان جهانی بهداشت تحت عنوان "پيشگيری بهتر از درمان است" مکرر تکرار می کند، قران مجيد 1400سال پيش با بيان داستان اصحاب کهف نقل کرده است. روش کار: اين پژوهش به شيوه مروری، با بررسی متون و مقالات انتشار يافته و جستجوی پيشرفته اينترنتی انجام پذيرفته است. يافته ها: برای ديدن علم طب و علم دين در کنار هم کافی است به سوره کهف مراجعه کنيد. خداوند متعال در اين سوره علاوه بر اينکه به توحيد و معاد اشاره کرده است به علم طب نيز پرداخته است آن هم نه از نوع درمانی بلکه از نوع پيشگيری. آنچه که مهمترين وظيفه پرستار است و مکررا بدان تاکيد شده است. نزديک به چند دهه است که تيم درمانی، بيماران، خانواده آنها و نظام سلامت با معضلی به نام زخم بستر در بخشهای بيمارستانی بخصوص در بخش ويژه دست و پنجه نرم می کند. در پاتوفيزيولوژی زخم بستر به اين نتيجه رسيدند که اگر فشاری بيشتر از 32 ميلی متر جيوه بيشتر از يک ساعت بر بافت نرمی وارد شود منجر به زخم در آن ناحيه می شود. درمان واحد و استانداردی برای اين زخم وجود ندارد و بهترين راه آن پيشگيری از آن است. نکته ای که خداوند متعال در آيه 18 سوره کهف به آن اشاره کرده است. نتيجه گيری: با کمی تامل می توان به اين نتيجه رسيد هدف از اين آيه تنها پيشگيری از زخم بستر نبوده بلکه دلايل ديگری هم دارد که با کنار هم گذاشتن علم طب و اين آيه می توان به آنها رسيد. متاسفانه عليرغم داشتن اين گنجينه الهی اما ما به طب غربی روی آورده ايم. طبی که علاوه بر هزينه های سنگين دارای عوارض جانبی متعددی نيز می باشد. اميد است با درک و فهم اين کتاب جامع به موفقيت در همه علوم بخصوص پزشکی برسيم.
واژه‌هاي كليدي:
قرآن، پرستاری ، طب اسلامی، زخم بستر، مراقبت
A-10-109-1
mohammad Ali aslinejhad * ، mohammad S Alimardani ، mehdi meshki

* The health center of Gonabad University of Medical Sciences, The Mental Health Unit - Gonabad, The health center of Gonabad University of Medical Sciences, The Mental Health Unit aslinjd@yahoo.com

تأثِيرانجام فريضه نماز برسلامت روان جوانان 18 تا 40 سال شهرستان گناباد
محمد علی اصلی نژاد * ، محمد صادق عليمردانی ، مهدی مشکی

* معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی - گناباد معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی واحد سلامت روانی اجتماعی و اعتياد aslinjd@yahoo.com

سابقه و هدف: نمازبه عنوان راز بندگی، ستون دين اسلام و معراج مومن مطرح است و درميان عبادات اسلامی از برجستگی خاصی برخوردار می باشد. از سوی ديگرآرامش روانی مهمترين نياز روزافزون بشر در جهان امروز می باشد. يکی از علل بيماری‌های روانی ضعيف بودن ارتباط انسان‌ با خدا، عدم انجام فرايض معنوی و اقامه نکردن نماز است. هدف اين مطالعه ارزيابی تأثِيرانجام فريضه نماز بر سلامت روان جوانان با دامنه سنی 18 تا 40 سال در شهرستان گناباد بود. مواد و روش ها: در اين مطالعه تعداد 250 نفر شامل 135 زن و 115 مرد با روش نمونه‌گيری تصادفی خوشه‌ای منظم انتخاب و به دو گروه تقسيم شدند، گروهی که همواره نماز را در اولويت قرار می‌دادند و گروهی که بر بجای آوردن نماز سستی می‌کردند و يا اصلاً به جای نمی‌آوردند. هر دو گروه با استفاده از پرسشنامه GHQ-28 که هدف آن ايجاد تمايز بين بيماری و سلامت روانی بود، مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات حاصله با استفاده از روش های آمار توصيفی، آزمونهای مجذور کای و T گروه های مستقل تحليل گرديد. يافته ها: ميانگين نمره کلی آزمون 28- GHQ در گروه کاهل نماز يا بدون نماز بيشتر از گروه نمازخوان بود(6/21 در برابر 7/12) که اين تفاوت از نظر آماری معنی دار است(01/0<p). همچنين در زير مقياسهای آزمون بين دو گروه تفاوت آماری معنی داری ديده شد(01/0<p). آزمون آماری خي2 نيز اختلاف معنی داری را بين دو گروه از نظر ميزان ابتلای به اختلال روانی نشان داد(05/0<p)، به اين معنی که جوانان برپاکننده نماز از ميزان سلامت روانی بالاتری نسبت به گروه ديگر برخوردار بودند. نتيجه گيری: بجا آوردن فريضه نماز از مهمترين عوامل مؤثر بر سلامت و يکی از راههای حفظ بهداشت روانی است که می تواند موجب آرامش خاطر و سلامت روانی فرد گردد.
واژه‌هاي كليدي:
نماز، جوانان، سلامت روانی، گناباد
A-10-114-1
Relation Between Body And Soul In Quran And Effect This Relation In Health.
akram sadat sadat hoseini * ، dr abdol hosein khosropanah

* faculty of member tehran university medicine of sciences - ---------- ashoseini@tums.ac.ir

Relation between body and spirit in concept of health in Islam is important .health in Islam is spirituality health (Galb-e-Salim).In Quran we have two idea about spirit1-spiritl is priory of body(sad 71,7).2- body reducible to spirit(momenon 14) in this article we describe another idea that is combined of their. Then body and spirit effected together .effect spirit in body: voluntary movement-effect of psychical to body –power of psychical in cure of body –effect of think in body- effect of spirit in others .effect of body in spirit : hormones-effect of action in spirituality- effect of nutrition in spiritl.
Keywords:
Islam، health،body،spirit
ارتباط بين جسم و روح در قرآن و اثرات ارتباط جسم و روح بر سلامت بدن
اکرم السادات سادات حسينی * ، دکتر عبدالحسين خسرو پناه

* هيئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران - تهران -ميدان توحيد-دانشکده پرستاری و مامايی اتاق214 ashoseini@tums.ac.ir

توجه به ارتباط جسم و روح در تعاريف سلامتی در اسلام مهمترين نکته تمايز سلامتی در فرهنگ اسلامی و غربی است بطوريکه سلامت در قرآن همان قلب سليم است نه جسم سالم.بنابراين پی بردن به چگونگی ارتباط جسم و روح و اثرات اين دو بر هم از نکات مهمی است که دست اندرکاران حيطه ی بهداشتی درمانی بايد به ان توجه کنند.در مورد ارتباط روح با بدن دو دسته آيات وجود دارد:1- آياتی که نشان می دهد روح پيشتر بوده و سپس به بدن تعلق گرفته است(سوره ص آيات 71و72)2- آياتی که بيان می کند روح منشاء طبيعی دارد و جسم پس از طی مراحلی به مرتبت روح می رسد.(مومنون14) در اين مقاله ضمن بررسی عقايدی که بر اساس اين دو دسته آيات پديد آمده است به نظريه ی جديدی که نشان دهنده ی وجود هر دو حالت فوق در بوجود آمدن روح است اشاره می شود . جسم و روح بر هم اثراتی دارند بطوريکه اثرات روح بر جسم شامل :وجود حرکات ارادی – تاثير حالات روانی بر بدن – قدرت حالات روحی در درمان جسم – تاثير انديشه ها بر سلامت جسم – تاثيرات روح بر جسم ديگران است و تاثيرات جسم بر روح شامل:اثر غدد بدن بر حالات روانی – تاثير اعمال بدنی در شکل گيری حالات روحی – بازتاب خوردنی ها بر حالات روحی است که در مقاله اين اثرات بر سلامتی بدن بر اساس آيات و روايات مورد بررسی قرار می گيرد.
واژه‌هاي كليدي:
اسلم،سلامت،جسم،روح
A-10-127-4

قران و علم جنين شناسی
صنم مرادان *

* دانشيار دانشگاه علوم پزشکی سمنان - بيمارستان امير sm42595@yahoo.com

مقدمه: بررسی متون قران و ميزان مطابقت آن با يافته‌های علمی جديد يعنی يافته‌هايی که عقل ابزاری بشر با روش‌های تجربی و کاملاً فيزيکی به دست آورده و با ده‌ها آزمايش به ثبات و قطعيت ميرسديک امر و يک اصل معقول است زيرا اگر ادعا آن باشد که متون اين کتب، وحی الهی بوده و از جانب خداوند، نازل شده باشد، حتماً بايد با يافته‌های مسلم علمی، مطابقت داشته باشد. چون هيچ‌کس از خالق به مخلوق خويش آگاه‌تر نيست و اين قابل قبول نخواهد بود که وحی الهی با مسلمات علمی و يافته‌های متقن پژوهش‌های انسانی مغايرت داشته باشد و گر نه بايد قائل شويم که يا خالق جهان در شناخت مخلوقاتش دچار اشتباه گرديده و يا ماهيت دنيا دگرگون گشته است و هر دو اين احتمالات، غيرمعقول هستند. يکی ازاين علوم مهم علم جنين شناسی و خلقت انسان استکه در اين پژوهش به ان ميپردازيم. روشها: در اين پژوهش با جستجوی در ايات قران و اينترنت در رابطه با مراحل خلقت انسان و مقايسه ان با يافته های علمی روز ميزان مطابقت مراحل خلقت انسان در يافته های علمی روز با انچه که در قران کريم امده است بررسی و مورد تجزيه و تحليل قرار ميگيرد. نتايج: در اين پژوهش ايات متعددی در قران يافت شد که مراحل خلقت انسان را به طور دقيق و مرحله به مرحله از زمان ممزوج شدن نطفه زن و مرد تا لانه گزينی جنين در حفره رحم ومراحل تغيير شکل جنين و مراحل تقسيم سلولی و مراحل تشکيل سه لايه جنينی که از نظر علمی سازنده ارگانهای مختلف بدن انسان است(لايه های اکتودرم-مزودرم واندودرم) و نحوه جذب و دفع جنين ميباشد بطور کامل و بدون هيچ تناقضی با يافته های علمی روز بيان ميکند. نتيجه گيری: مراحل تکوين و رشدو نمو جنين از نظر قران با يافته های علمی روز کاملا مطابقت دارد واين دليل اسمانی بودن و صحت اين کتاب است.
واژه‌هاي كليدي:
قران - جنين شناسی